МФО лицензиясын тексеру: ҚНРДА тізілімі бойынша нұсқаулық
Жаңартылды: 05.11.2026 · NovaZaim редакциясы
Кредитордың заңды жұмыс істейтініне көз жеткізудің бірден-бір сенімді жолы — оны Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің (ҚНРДА) тізілімінен табу. ҚР-да микроқаржы қызметі 2021 жылдан бастап лицензияланады, ал 2026 жылы талаптар тағы күшейді. Жыл басынан бері бірнеше ұйым лицензиясын өз еркімен тапсырды, тағы біразын реттеуші мәжбүрлі түрде лицензиядан айырды. МФО лицензиясын тексеруге екі минут кетеді. Бұл сізді басты тәуекелден сақтайды: мөлшерлеме шектері де, өндіріп алу ережелері де қолданылмайтын заңсыз кредиторға тап болудан.
МФО лицензиясын тізілімнен қалай табуға болады: қадам бойынша
- gov.kz порталын ашып, ҚНРДА бетіне өтіңіз: «Мемлекеттік органдар» бөлімі → «Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі».
- «Қызметі» → «Рұқсаттар тізілімдері» бөлімінен микроқаржы қызметін жүзеге асыратын ұйымдардың тізілімін таңдаңыз. Порталдың орыс тіліндегі нұсқасында бұл бөлімдер «Деятельность» → «Реестры разрешений» деп аталады.
- Компанияның атауын немесе бизнес-сәйкестендіру нөмірін (БСН, орысша — БИН) енгізіңіз. Заңды тұлғаның атауы брендпен әрдайым сәйкес келе бермейді: бренд қысқа аталуы мүмкін, ал тізілімде «МФО …» ЖШС деп тұрады. Нақты заңды тұлғаны МҚҰ сайтының ең төменгі жағынан (футерінен) іздеңіз — оны көрсету міндетті.
- Салыстырыңыз: лицензияның нөмірі мен берілген күні МҚҰ сайтындағы деректермен сәйкес келуі керек, мәртебесі — қолданыстағы, қызмет түрі — микроқаржы қызметі.
- Қосымша: ҚНРДА сайтында лицензиядан айырылған ұйымдардың тізімдері жарияланады. Бренд өз сайтындағы құжаттарды көптен бері жаңартпаса, бұл тізімді де қарап шыққан пайдалы.
Заңсыз кредитордың белгілері
- Компания ҚНРДА тізілімінде жоқ, ал сайтында заңды тұлғасы мен лицензия нөмірі көрсетілмеген.
- Ақшаны «қоңырау арқылы», мессенджерде немесе «кездесіп» қолма-қол береміз дейді, шарт жасалмайды.
- Займ берілмей тұрып өтінімді қарағаны үшін алдын ала төлем, «сақтандыру» немесе «аударым комиссиясын» сұрайды. Заңды МҚҰ бұлай істемейді.
- Мөлшерлеме заңдағы шектен жоғары. 2026 жылы МҚҰ микрокредиттері бойынша СЖТМ (сыйақының жылдық тиімді мөлшерлемесі) 46%-дан аспауы тиіс, ал мерзімі 45 күнге дейінгі, сомасы 194 625 ₸-ге дейінгі қысқа займдар бойынша шек — күніне 0,3% және СЖТМ 179%.
- Банктен келген SMS-кодтарды немесе Kaspi аккаунтына кіруді «тексеру үшін» сұрайды. Мұны әрқашан алаяқтар жасайды.
2026 жылғы шекті мөлшерлемелер — қысқаша
| Өнім | Шек | Негіз |
|---|---|---|
| МҚҰ микрокредиті (стандартты) | СЖТМ ≤ 46% | ҚНРДА 28.04.2026 № 84 және Ұлттық Банктің 29.04.2026 № 51 бірлескен қаулысы (16.05.2026 бастап күшінде, 30.06.2026 ред.) |
| Мерзімі 45 күнге дейінгі, сомасы 45 АЕК-ке (194 625 ₸) дейінгі займ | күніне < 0,3%, СЖТМ ≤ 179%, барлық төлемдер ≤ займ сомасының ½ | |
| Жеке тұлғалардың қарызын коллекторлық агенттіктерге сату | мораторий 01.05.2027 дейін | сектор реформасы аясындағы реттеуші шешімі |
2026 жылы АЕК (айлық есептік көрсеткіш) — 4 325 ₸ (ҚР 08.12.2025 № 239-VIII Заңы). Көрсеткіштер өзгерсе, бұл бетті жаңартамыз; соңғы тексеру күні беттің жоғарғы жағында тұр.
МҚҰ-ға қайда шағымдануға болады
Лицензиясы бар МҚҰ-ның әрекеттеріне шағымды (қосымша қызметті таңу, қате есептеу, өндіріп алу кезіндегі қысым) ҚНРДА қабылдайды. Оны gov.kz порталы немесе Fingramota Online мобильді қосымшасы арқылы жіберуге болады. Заңсыз кредиторлар туралы да сонда хабарлаңыз: реттеуші қара нарықпен бөлек жұмыс жүргізеді. Сіздің атыңызға алаяқтар займ рәсімдеп қойса, дереу полицияға (102) арыз беріңіз, содан кейін МҚҰ мен ҚНРДА-ға жазбаша өтініш жолдаңыз.
Бөтен несиеден қорғану: «Стоп-кредит»
eGov.kz немесе eGov mobile арқылы займ мен микрокредит рәсімдеуге ерікті тыйым («Стоп-кредит») тегін орнатуға болады. Тыйым күшінде тұрғанда банктер де, МҚҰ да сіздің атыңызға займ немесе микрокредит бермейді — алаяқтар деректеріңізді қолға түсірсе де. Тыйым мерзімсіз, оны сол қызмет арқылы кез келген уақытта алып тастауға болады. Займды өзіңіз алмақ болсаңыз, алдымен тыйымды алып тастаңыз. Толығырақ: несие алудан өз еркімен бас тарту.